ĐOẠN TRÍCH TRAO DUYÊN LỚP 10

     

Nhằm mục tiêu giúp học sinh nắm vững kiến thức và kỹ năng tác phẩm Trao duyên (trích Truyện Kiều) Ngữ văn lớp 10, bài bác học tác giả - thành tích Trao duyên (trích Truyện Kiều) trình bày đầy đủ nội dung, bố cục, tóm tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ tứ duy và bài văn phân tích tác phẩm.

Bạn đang xem: đoạn trích trao duyên lớp 10

A. Văn bản tác phẩm Trao duyên (trích Truyện Kiều)

…Cậy em, em gồm chịu lời,

Ngồi lên mang lại chị lạy rồi đã thưa.

Giữa đường đứt gánh tương tư,

Keo loan lẹo mối tơ thừa mang em.

Kể từ khi chạm chán chàng Kim,

Khi ngày quạt mong khi đêm chén bát thề.

Sự đâu sóng gió bất kì,

Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.

Ngày xuân em hãy còn dài,

Xót tình máu mủ nuốm lời nước non.

Chị cho dù thịt nát xương mòn,

Ngậm cười suối vàng hãy còn thơm lây.

Chiếc vành cùng với bức tờ mây,

Duyên này thì giữ vật dụng này của chung.

Dù em nên vợ nên chồng,

Xót tín đồ mệnh tệ bạc ắt lòng chẳng quên.

Mất bạn còn chút của tin,

Phím lũ với mảnh hương thơm nguyền ngày xưa.

Mai sau dù cho có bao giờ,

Đốt lò hương thơm ấy so tơ phím này.

Trông ra ngọn cỏ lá cây,

Thấy nhỏ nhỏ gió thì tuyệt chị về.

Hồn còn sở hữu nặng lời thề,

Nát thân liễu bồ đền nghì trúc mai.

Dạ đài giải pháp mặt mệnh chung lời,

Rưới xin giọt nước cho tất cả những người thác oan.

Bây giờ xoa gãy gương tan,

Kể làm thế nào xiết vô vàn ái ân!

Trăm nghìn gửi lạy tình quân,

Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi!

Phận sao phận bạc như vôi!

Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.

Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!

Thôi thôi thiếp vẫn phụ quý ông từ đây!

B. Tò mò tác phẩm Trao duyên (trích Truyện Kiều)

1. Tác giả

- Nguyễn Du: Nguyễn Du (1765 – 1820), tên tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên ông là một trong những nhà thơ phệ của nền văn học Việt Nam

*Cuộc đời:

- Ông xuất thân trong một gia đình có hai truyền thống lịch sử lớn đó là truyền thống làm quan lại và truyền thống văn học. Phụ thân là nguyễn Nghiễm học tập rộng tài cao làm quan đến chức tể tướng, chị em là nhỏ quan lớn. Anh trai cùng cha khác người mẹ là Nguyễn khản cũng ra làm cho quan g đây chính là điều kiện tiền đề để Nguyễn Du phát triển năng lực văn học tập của mình.

- Mười năm lang bạt khu đất Bắc, Nguyễn Du được nếm trải cuộc sống đời thường khó khăn, đói khổ và tận mắt chứng kiến số phận đau buồn của dân chúng g Trải nghiệm cuộc sống phong trần, vốn sông của ông phong phú, suy ngẫm về làng mạc hội, thân phận con người.

- Được cử đi sứ trung hoa 2 lần, lần 1 năm 1813, được xúc tiếp với nền văn hóa truyền thống Hán nhưng mà ông rất gần gũi từ nhỏ, chuyến hành trình để lại lốt ấn đậm đà trong thơ văn của ông; lần 2 năm 1820, còn chưa kịp đi thì ông bệnh dịch và mất.

*Sự nghiệp văn học:

- sáng tác chữ Hán: 3 tập thơ cùng với 249 bài xích là Thanh Hiên thi tập (78 bài), Nam Trung tạp ngâm (40 bài) và Bắc hành tạp lục (131 bài)

- biến đổi chữ Nôm: Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)Văn chiêu hồn.

- Đặc đặc điểm tác: các tác phẩm đều thể hiện tư tưởng, tình cảm, nhân phương pháp của tác giả.

+ biểu lộ tư tưởng nhân đạo: tôn vinh giá trị nhân văn nhỏ người. Những tác phẩm này đều thể hiện tại sự thông cảm sấu dung nhan của Nguyễn Du đối với cuộc sống thường ngày của con người, duy nhất là phần đa người bé dại bé, bất hạnh, ... đó là kết quả của quá trình quan sát, suy ngẫm về cuộc đời, về con người của tác giả.

+ Lên án, tố cáo những thế lực đen buổi tối chà đạp bé người.

2. Tác phẩm

a. địa chỉ đoạn trích: từ câu 723 mang lại câu 756 vào Truyện Kiều, là lời của Thúy Kiều nói với Thúy Vân.

b. Thể loại: Truyện thơ Nôm.

c. Thể thơ: Lục bát.

d. Cách thức biểu đạt: trường đoản cú sự, miêu tả.

e. Ý nghĩa nhan đề: Nhan đề đoạn trích do bạn biên biên soạn SGK là Trao duyên mà lại trớ trêu núm đây chưa phải là cảnh trao duyên thơ mộng của rất nhiều đôi nam phụ nữ mà ta thường gặp mặt trong ca dao xưa. Bao gồm đọc new hiểu được, Trao duyên, ở đó là gửi duyên, gởi tình của mình cho tất cả những người khác, nhờ người khác chắp nối ái tình dang dở của mình. Thúy Kiều trước phút dấn thân vào quãng đời giữ lạc, cung cấp mình cứu cha, nghĩ mình không giữ lại trọn lời đính ước với người yêu, đang nhờ cậy em là Thúy Vân cầm mình lắp bó với cánh mày râu Kim. Đoạn thơ không chỉ có chuyện trao duyên nhiều hơn chất chứa bao tâm tư nguyện vọng trĩu nặng nề của Thúy Kiều.

f. Bố cục: 3 phần

- Phần 1 (12 câu đầu): Kiều thuyết phục và trao duyên cho Thúy Vân.

- Phần 2 (14 câu tiếp): Kiều trao kỉ vật với dặn dò.

- Phần 3 (còn lại): Kiều đau buồn và độc thoại nội tâm.

g. Quý giá nội dung: Đoạn trích thể hiện bi kịch trong tình yêu của Thúy Kiều qua đó thể hiện tiếng kêu nhức đớn của tác giả về số phận con người vào xã hội phong kiến.

h. Quý hiếm nghệ thuật: Bằng hình thức độc thoại và kết hợp sử dụng giữa ngôn ngữ trang trọng với lối nói dân giản dị, tác giả đã thể hiện đặc sắc diễn biến chổ chính giữa trạng phức tạp và bế tắc của Thúy Kiều trong đêm trao duyên.

C. Sơ đồ tứ duy Trao duyên (trích Truyện Kiều)

*

D. Đọc hiểu văn phiên bản Trao duyên (trích Truyện Kiều)

1. Trọng tâm trạng của Thúy Kiều lúc giãi bày lí do, tìm cách thuyết phục để trao duyên đến Thúy Vân (12 câu thơ đầu)

a. 2 câu đầu: Lời nhờ cậy

Cậy em em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

- trường đoản cú ngữ:

Từ tác giả sử dụng

Từ có thể cố kỉnh thế

- Cậy:

+ Thể hiện tinh thần nhất, chỉ gồm em mới là người chị tin cẩn nhất → có sức nặng của tinh thần hơn.

+ Thanh trắc tạo âm điệu nặng nề, gợi sự quằn quại, nhức đớn, vật vã trong nội chổ chính giữa của Thúy Kiều.

- Nhờ: Thanh bằng làm giảm phần nào cái quằn quại, nhức đớn, khó nói của Kiều.

- Chịu: Buộc bạn mình tin bắt buộc nghe theo → quan trọng từ chối.

- Nhận: Có phần nào tự nguyện → tín đồ nghe rất có thể từ chối.

- Hành động:ngồi lên”, “lạy”, “thưa: Kính cẩn long trọng với bạn bề bên trên hoặc fan hàm ơn.

→ Sự vậy bậc thay đổi ngôi, đi ngược với lễ giáo phong loài kiến nhưng gật đầu đồng ý được. Bởi:

+ Kiều coi Vân như ân nhân của mình.

+ Kiều trân trọng tình thương với Kim Trọng.

⇒ nhì câu đầu:

+ trường đoản cú ngữ chuẩn xác: Vừa trông cậy, vừa nại ép.

Xem thêm: Vẽ Tranh Phong Cảnh Đồi Núi Đơn Giản, Vẽ Tranh Phong Cảnh Đồi Núi Cực Đơn Giản

+ hành động trang trọng.

+ cảm xúc chân thành.

b. 10 câu tiếp: Lời giãi bày và thuyết phục

Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em

Kể từ lúc gặp chàng Kim

Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề

Sự đâu sóng gió bất kì

Hiếu tình khôn lẽ nhị bề vẹn hai

Ngày xuân em hãy còn dài

Xót tình máu mủ núm lời nước non

Chị dù thịt nát xương mòn

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây

- Nghệ thuật:

+ thực hiện thành ngữ → Tăng tính thuyết phục, tạo sự tế nhị.

+ biện pháp ngắt nhịp 2/2: Vừa tha thiết vừa trang trọng.

- Nội dung:

+ “Mối tơ thừa”: Kiều thông cảm cho phần đa thiệt thòi của em.

+ “Mặc em”: phó thác, ủy thác.

- Kiều kể về tình cảm với Kim Trọng, lý do sự tan vỡ và quyết định của mình.

+ tình yêu với Kim Trọng: “Khi ngày...chén thề”.

+ vì sao tan vỡ: “Sự đâu...bất kì”.

+ ra quyết định khó xử : “Hiếu tình...vẹn hai”.

- Lí lẽ nhằm thuyết phục Thúy Vân:

+ ngày xuân còn dài.

+ Tình mẹ máu mủ.

+ Sự yên ổn lòng của Kiều.

→ Thúy Vân cần thiết từ chối.

→ Kiều là người sắc sảo thông minh; fan con hiếu thảo, người yêu tình nghĩa.

Lí trí cai quản tình cảm

2. Trọng tâm trạng của Thúy Kiều lúc trao kỉ vật và dặn dò em (14 câu thơ tiếp)

a. 6 câu đầu: Kiều trao duyên đến em

Chiếc vành với bức tờ mây

Duyên này thì giữ vật này của chung

Dù em buộc phải vợ phải chồng

Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên

Mất người còn chút của tin

Phím đàn với mảnh hương thơm nguyền ngày xưa

- Thúy kiều trao kỉ đồ dùng tình yêu (chiếc vành, bức tờ mây, phím đàn, mảnh mùi hương nguyền).

- Duyên này thì giữ: Trao kỉ vật dụng nhưng cần thiết quên được kỉ niệm → tình yêu sâu đậm, nồng nàn Kim – Kiều.

- Của chung: từng là của riêng biệt Kim cùng Kiều, nay là của tầm thường Kim, Kiều, Vân → Sự đau đớn, nuối tiếc nuối.

- Ngày xưa: phần lớn kỉ niệm chỉ với là thừa khứ → Luyến tiếc.

Lí trí mâu thuẫn với tình cảm

b. 8 câu tiếp

Mai sau dù có bao giờ

Đốt lò mùi hương ấy so tơ phím này

Trông ra ngọn cỏ lá cây

Thấy liu riu gió thì tuyệt chị về

Hồn còn mang nặng lời thề

Nát thân bồ liễu đền nghì trúc mai

Dạ đài cách mặt khuất lời

Rưới xin giọt nước mang đến người thác oan

- Kiều nhớ cho kỉ niệm cùng Kim Trọng.

- Kiều tưởng tượng khi Vân là người thay thế mình.

- Viễn cảnh gặp lại bằng trái đất tâm linh.

- Dự cảm về tử vong đầy oan khuất, linh hồn cần thiết siêu thoát.

+ Hồn: nói đến cái chết.

+ Bồ liễu: Chỉ người đàn bà yếu đuối.

+ Trúc mai: Chỉ tình thương lứa đôi.

+ Dạ đài: Âm phủ.

+ Thác oan: cái chết oan khuất.

- Kiều dặn dò em:

+ chũm mình trả nghĩa cho Kim Trọng.

+ Nhớ mang lại tình tiết mủ chị em.

+ chết đi vẫn nặng lời thề: tình thân thủy chung, mãnh liệt, bất tử.

→ Ý thức về sự bất hạnh của bản thân, từ bỏ khóc thương cho mình.

tình yêu lí trí xen lẫn

3. Kiều đối lập với thực trên và hướng tới Kim Trọng (8 câu thơ cuối)

a. 6 câu đầu: Kiều trở về yếu tố hoàn cảnh thực tại

Bây giờ thoa gãy bình tan

Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân

Trăm nghìn gửi lạy tình quân

Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi

Phận sao phận bạc như vôi

Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng

- Trâm gãy gương tan, Phận bội bạc như vôi → Thành ngữ chỉ sự tung vỡ, lênh đênh.

- Nước rã hoa trôi → Thành ngữ chỉ sự dở dang, .

Ý thức về thân phận mình.

b. 2 câu cuối: Kiều nhắm tới Kim Trọng

Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!

Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

- Hành động:

+ Lạy: cái lạy tạ lỗi, vĩnh biệt

+ Tự nhấn mình là người đen bạc → Day dứt, khoác cảm.

+ hai lần điện thoại tư vấn tên: Tức tưởi, nhức đớn.

+ Kim Lang: giải pháp gọi gần gũi như vợ chồng.

- vệt chấm than: diễn tả cảm xúc.

- phương pháp ngắt nhịp: Như giờ đồng hồ nấc nghẹn ngào.

- từ cảm thán (Ôi, hỡi, thôi thôi): giờ kêu đầy xuất xắc vọng, tố cáo xã hội phong kiến tàn nhẫn bất công trà sút số phận bé người.

Xem thêm: Các Loại Gió Chính Trên Trái Đất, Dựa Vào Hình 12

tình cảm lấn át lí trí

Thúy Kiều là người con gái giàu đức hi sinh và giàu lòng vị tha, biết sinh sống vì tín đồ khác.