GIỚI THIỆU VỀ THẮNG CẢNH AO BÀ OM

     

Ao Bà Om là 1 trong danh khét tiếng thuộc khóm 3, phường 8, tp Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh. Ao bao gồm hình chữ nhật, rộng khoảng tầm 300m, dài khoảng chừng 500m (vì sát với hình vuông vắn nên còn được gọi là Ao Vuông). Luân phiên quanh danh chiến hạ này là hầu như truyện nhắc dân gian rực rỡ nhằm giải thích bắt đầu địa danh cũng như lí giải một vài phong tục tập quán của tín đồ Khmer xưa. "Sự tích Ao Bà Om" là một trong những truyền thuyết có quy trình lưu truyền rộng lớn khắp không chỉ có ở Trà Vinh ở các tình thành có đông đồng bào Khmer sinh sống.

Bạn đang xem: Giới thiệu về thắng cảnh ao bà om

*


2. Nội dung

2.1. Khảo sát điều tra văn bạn dạng Sự tích Ao bà Om qua những các công trình nghiên cứu

shop chúng tôi tiến hành khảo sát văn bản sự tích Ao Bà Om bên trên những công trình sưu khoảng văn học dân gian sau:

- Khoa Ngữ văn - Đại học nên Thơ (1997), Văn học tập dân gian Đồng bằng sông Cửu Long – NXB giáo dục.

- Nguyễn Hữu Hiếu – nam giới Kì nạm sự (1999) – NXB Đồng Tháp

- Chu Xuân Diên (chủ biên) (2002), Văn học dân gian Sóc Trăng – NXB thành phố Hồ Chí Minh.

Bản đề cập 1: Ngày xưa, có một nhóm con trai và một nhóm đàn bà thi nhau đào ao. Bà Om đứng vị trí số 1 phái nữ. Cả nhị phái đặt đk với nhau: bên nào thảm bại thì mặt đó cần cưới vị trí kia và giao ước đến khi sao Mai mọc thì hội thi chám dứt. Cả nhì bên bắt đầu đào ao. Phái nữ thao tác làm việc rất tích cực và lành mạnh trong khi quý ông ỷ sức khỏe nên làm việc bình thường, không gấp vã. Đến nữa đêm các bước của bên phái phái nữ sắp xong, bà Om đem đèn cột trên ngọn cây giả làm thế nào Mai. Phái mạnh tưởng trời đang sáng bèn về, khi biết rõ thì sẽ muộn. Bên nam đành chịu đựng thua.

từ đó gồm tục lệ người đàn ông phải đi cưới người con gái

Ao mặt phía nam giới đào còn cạn nên tới thời điểm này người ta vẫn làm ruộng. Còn ao bên cô bé đào thì rước tên bà Om đặt cho ao. Thời gian đầu, ao chưa xong. Đêm ngủ, quần chúng vùng sát bên ao thấy các vị thần hiện hữu quở trách, bảo rằng phải sửa lại mang lại vuông.

sáng ra, nhân dân làm cho đúng như lời thần méc nhau bảo. Ngày nay, cảnh ao bà om đó là kết quả của cuộc thi tài lúc xưa và vị vậy, bạn ta nói một cách khác là ao Vuông.

*

Bản nhắc 2: Xưa kia, tất cả một vị hoàng tử tên là Pa-tu-ma-vông trấn nhậm vùng đất Trà Vinh rất độc đoán. Ông bắt dân chúng nên dâng gái đẹp đến ông ta, ai bất tuân sẽ ảnh hưởng trừng trị nặng. Ông ta còn bắt bầy bà đề xuất đem lễ vật dụng đi cưới đàn ông. Một cô bé xinh rất đẹp đến phân trần sự bực bội với hoàng tử. Do bị lôi cuốn bởi vẻ đẹp của cô nàng nên hoàng tử mang lại mở một cuộc thi đào ao, bên đào xong trước sẽ thắng cuộc, được mặt thua đi cưới, để làm "vừa lòng" bạn đẹp. Sau đó, những chuyện diễn ra như truyện nói trên (bản kể 1).

*

Bản nói 3: Ngày xưa, ông Lũy cùng bà Om rất thương yêu nhau. Cuộc tình sắp tiến tới hôn nhân gia đình thì cả ông Lũy cùng bà Om đều lần chần ai đề xuất đi hỏi cưới ai cần cả hai thuộc giao hứa thi lao động. Ông Lũy thay mặt phái nam, chỉ đạo những người bọn ông. Bà Om đại diện phái nữ, chỉ đạo những người lũ bà. Cả 2 bên cùng giao hẹn đến lúc sao Mai mọc thì hội thi chấm dứt.

Bà Om thừa nhận đào dòng ao còn ông Lũy thì nhấn đắp nhỏ đê dài. Mặt phía bà Om tích cực làm việc trong lúc phía ông Lũy ỷ mức độ mình, chỉ lo nhậu nhẹt. Khoảng 12 giờ đêm, phía bà Om ngay sát xong. Bà nghĩ ra một kế là thả lồng đền gió lên rất cao để gạt gẫm ông Lũy. Ông Lũy nhìn về phía đông thấy lồng đền rồng gió tưởng là sao Mai đã mọc nên bỏ dở công câu hỏi ra về…Bên phía bà Om nhờ cật lực thao tác nên mang lại lúc sao Mai mọc thì công việc xong xuôi. Ông Lũy thua trận cuộc và đúng lời giao ước nên đi cưới bà Om. Bước đầu từ này mà có tục lệ người bọn ông phải đi cưới người lũ bà. Hiện nay ao Bà Om vẫn còn. Qua không ít thế hệ, nó được tu bổ lại và biến chuyển một win cảnh. Bờ lũy phương pháp ao Bà Om khoảng chừng 5km về phía tây là một trong con con đường đắp dở đi về phía ông Chích là vệt tích còn sót lại của công việc mà ông Lũy đã bỏ dở khi xưa. Ngày nay, quần chúng. # vùng này vẫn vận động và vận chuyển sản phẩm & hàng hóa trên tuyến phố ấy.

*

Bản nói 4: Bà Om và ông Lũy sinh sống với nhau đã bao gồm một người con nhưng đo đắn đặt tên mang đến nó theo họ thân phụ hay họ bà bầu nên new bày giải pháp thi nhau làm công việc: đào ao (do bà Om chỉ huy) và đắp lũy (do ông Lũy chỉ huy). Về sau, bà Om win nên đứa con phải theo họ mẹ. Đó là tục lệ của fan Khmer. Mãi cho đến lúc thực dân Pháp xâm lược, theo đúng thủ tục hành chính, người Khmer mới bắt buộc theo chúng ta cha.

Xem thêm: 5 Bài Văn Tả Người Thân Lớp 6 ❤️️ 15 Bài Văn Mẫu Tả Điểm 10, Văn Tả Người Thân Lớp 6 Hay Nhất (51 Mẫu)

*

Bản kể 5: Vào thời Thủy Chân Lạp, bên vua cho đào ao để công chúa tắm. Xung quanh ao, vào mùa mưa mọc rất nhiều rau tìm om (rau để nấu canh chua). Từ đó đời này qua đời khác, nhân dân điện thoại tư vấn đó là rau xanh mò om cùng ao đó sau đây cũng điện thoại tư vấn là ao Bà Om. Dòng ao Bà Om tất cả từ kia và tên thường gọi là theo nghĩa trên. Cũng có thể có người nhận định rằng chữ Bà Om là danh tự Pơ-ra-Âng (Prah Âng) tức là chùa Prah Âng hiểu trại ra thành Bà Om.

Bản kể 6: Ngày xưa, tất cả một hoàng tử cùng em gái trấn nhậm vùng khu đất Trà Vinh xưa. Hoàng tử đóng dinh ở Prasat, tức Sóc Trăng ngày nay, còn công chúa thì chọn khoảng tầm đất gần chùa Âng thời nay để dừng chân. Do không tìm được thiếu nữ vừa ý nhằm cưới, hoàng tử vẫn sang hỏi cưới em gái tuy thế bị công chúa cự tuyệt bởi vì trái luân thường. Cô bé cho quân lính đắp lũy hào quanh dinh thự nhằm ngăn cách anh trai qua quấy rối. Phái nữ cũng mang lại đào ao rước nước ngọt cần sử dụng trong dinh với giao mang đến "tứ thanh nữ cận thần", vày bà Om chỉ huy, canh gác tứ phía. Dân trong vùng tới lui lấy nước, gọi là ao Bà Om...

*

2.2. Mọi "mảnh vỡ" truyền thuyết thần thoại qua các bạn dạng kể "sự tích Ao Bà Om"

truyền thuyết thần thoại là gần như câu chuyện cổ điển phản ánh quan niệm của con người thời cổ về quả đât tự nhiên, xã hội và chính bản thân con người. Trong kho tàng thần thoại cổ xưa Việt Nam có nhiều tác phẩm triệu tập giải thích xuất phát vũ trụ và tự nhiên. Ở các tác phẩm ấy, phần lớn nhân trang bị kiến tạo nên vũ trụ thường là gần như con fan khổng lồ, kì vĩ. Thần Trụ Trời lấy khu đất đá đắp cột phòng trời. Lúc Trời Đất vẫn xa nhau, thần phá cột phòng Trời đi, nơi lấy khu đất đắp cột kháng trời đổi thay hồ, thành biển. Vị trí đất đá văng ra thì thành núi thành đồi. Trong các truyền thuyết thần thoại về thuở khai thiên lập địa của bé người, thông thường có sự xuất hiện đồng thời của một đôi bạn trẻ nam thần và thiếu nữ thần. Sự ghép đôi này là rất thông dụng trong truyền thuyết thần thoại của những tộc người không chỉ là ở vn mà dính trên phạm vi toàn ráng giới. đề xuất chăng, trong bắt đầu của lịch sử dân tộc nhân loại, khi mà lại nhận thức của con tín đồ còn những hạn chế, quan lại niệm về sự hoà hợp âm - dương đã bước đầu tiên được con fan nhận thức và vươn lên là tư tưởng chi phối mọi vận động sáng tạo. Đó là ông Lộc Cộc – bà Tồ Cô, ông Đực - Mụ Cái, Ông Đùng –bà Đà, đàn bà Oa – Tứ Tượng, Ông Chày – Bà Chày, ông Thu Tha – bà Thu Thiên, ông Chu Cún – bà Chu Cún...Các ông bà mập mạp chung mức độ xây dựng, thu xếp lại vũ trụ. Đặc biệt, theo những tác trả Giáo trình văn học dân gian (NXB Đại học sư phạm Hà Nội), thì " tế bào típ phổ biến giữa những thần thoại này là mô típ thi tài"(<1>). Trong các các câu chuyện ấy chúng tôi chú ý đến truyền thuyết thần thoại Ông Đùng – Bà Đùng được đọc ở Hà Tĩnh. Truyện đề cập rằng: Thủa ấy, gồm hai người lớn tưởng là Ông Đùng, Bà Đùng các lần giúp sức dân vào vùng. Ông Đùng khôn xiết thích bà Đùng đề xuất một sớm hôm tinh mơ mang lại ngỏ ý. Bà Đùng nói trước lúc gà gáy sau này ông Đùng phải xếp được 100 ngọn núi thì bà Đùng gật đầu làm vợ. Vậy là ông Đùng 1 mình cặm cụi kéo núi xếp lại, ông làm việc quên cả ăn. Cơ hội xếp được 99 ngọn núi thì cũng cơ hội bà Đùng tỉnh dậy, thấy ông Đùng đã xếp núi cần đùa đến vui bằng việc giả tiếng kê gáy. Ông Đùng đang dịch chuyển một ngọn núi về mang lại tròn 100 ngọn, đến mặt bờ bắc sông Lam nghe thấy gà gáy tưởng thật, nên vùng dậy phủi tay mà đi. Do đó mà núi Hồng Lĩnh có 99 ngọn, còn một ngọn bị ông Đùng vứt lại đó là núi Quyết sinh sống bờ bắc sông Lam. Cũng chủ yếu ông Đùng sẽ đào quặng sắt ở trong các ngọn núi đem đến làng Vân đàn ông và Trung Ương dạy mang lại dân có tác dụng nghề rèn - một nghề truyền thống lịch sử vẫn sót lại đến ngày nay.

có thể dễ dàng nhận ra, trong thần thoại cổ xưa này, mô típ "thi tài" và mô típ mặt nam bị bên nữ giới "đánh lừa" là nhì mô típ thiết yếu yếu. Như vậy trong các 6 phiên bản kể về sự tích Ao Bà Om mà cửa hàng chúng tôi ghi nhận ra qua những bài viết, công trình xây dựng sưu khoảng văn học tập dân gian thì tế bào típ "thi tài" với mô típ bên nam bị bên bạn nữ "đánh lừa" xuất hiện trong bản kể 1, 2, 3, 4.

Mô típ

thần thoại cổ xưa Ông Đùng – Bà Đùng

thần thoại cổ xưa Ao Bà Om

Thi tài

Xếp núi

Đào Ao

Đánh lừa

Bên thanh nữ giả tiếng con kê gáy

Bên nữ treo đèn lên rất cao giả làm thế nào Mai

nếu trong thần thoại cổ xưa Ông Đùng – Bà Đùng tế bào típ "thi tài" với mô típ "đánh lừa" gắn thêm với việc sáng chế sông núi, những bài toán làm kì vĩ (dời núi) thì mô típ "thi tài" và mô típ "đánh lừa" lại gắn với câu hỏi đào ao. Đây chính là dấu ấn địa phương đậm nét, người ở vùng tất cả núi non lớn lao thì dời núi, người ở vùng đồng bởi thì đào ao giữ lại nước ship hàng trong nông nghiệp & trồng trọt bởi trong bước đầu khai khẩn khu đất đai lập nghiệp, do điểm lưu ý cư trú, người Khmer sinh hoạt Trà Vinh ưa thích ở trên các giồng mèo để trồng hoa màu, nên nhu cầu đào ao mang nước ngọt để sinh hoạt, giao hàng tưới tiêu vào nông nghiệp đang trở thành một yêu cầu vô cùng thiết yếu: "Ở khu vực Trà Vinh (tỉnh Cửu Long), bạn Khmer cư trú trên những giồng, khai quật những vùng đất thấp phía trước và sau giồng, từng bước biến bọn chúng thành đồng ruộng" (<2>). Như thế bạn có thể nhận thấy từ thần thoại Ông Đùng – Bà Đùng đến truyền thuyết Ao Bà Om là sự việc chuyển dịch to con từ hành vi kì vĩ sáng chế tự nhiên (Dời núi) của các nhân thần đến những hành động gắn chặt mang đến đời sống lao hễ sản xuất từng ngày của bé người trần thế (Đào ao đựng nước ngọt).

cũng cần nói thêm mô típ "thi tài" và mô típ "đánh lừa" vào Sự tích Ao Bà Om có đậm dấu truyện cổ của Campuchia. Theo Vũ Tuyết Loan, Nguyễn Tấn Đắc (biên soạn), Nguyễn Tấn Đắc reviews (1986), tuyển chọn tập Văn học Campuchia, đơn vị xuất bản Văn học, hà nội thì sinh hoạt Campuchia tất cả truyện "Sự tích núi bầy ông với núi bọn bà" (hay tục bọn ông cưới vợ). Nội dung mẩu chuyện xoay quanh vấn đề nữ hoàng Srey Actya đã chủ động đi cưới ông chồng và hình thành bắt buộc tục lệ bầy bà đi cưới lũ ông. Sau khi nữ hoàng băng hà, phần lớn phụ nữ không mong muốn giữ tục lệ ấy. Bọn họ đã đưa ra đk thi tài với bầy ông: mỗi mặt cùng đắp một ngọn núi từ dịp mặt trời lặn cho sao hôm mọc. Phe nào thua bắt buộc giữ trách nhiệm "đi cưới" phe thắng. Nửa đêm, hai bên đều đắp được nhì ngọn núi ngang nhau. Sợ thua trận cuộc, bên thanh nữ đã nghĩ ra kế treo lồng đèn lên cao giả làm thế nào hôm. Thấy sao mai mọc, đàn đàn ông kéo về nhà ngủ. Kê gáy sáng, đàn đàn ông ngủ dậy ra xem núi, thấy núi của họ thấp rộng núi của phe bầy bà thì họ mới biết mình bị lừa. Từ đó lũ ông bắt buộc đi cưới lũ bà. Nhì ngọn núi ấy vẫn còn ở buôn bản Auprin, quận Prey Chor, thức giấc Kompong Chàm. Ngọn núi cao tên là Phnom Xrey (núi Đàn Bà), ngọn núi thấp hơn tên là Phnom Prôs (núi Đàn Ông)

tế bào típ

Sự tích núi đàn ông cùng núi bầy bà" (hay tục bầy ông cưới vợ)

truyền thuyết Ao Bà Om

Thi tài

Đắp núi

Đào Ao

Đánh lừa

Bên nữ treo đèn lên cao giả làm sao Mai

Bên người vợ treo đèn lên cao giả làm sao Mai

Chức năng: giải thích tên gọi địa điểm và phong tục huyền nhân

Sự tích Ao Bà Om là truyền thuyết có không ít chức năng. Ngoài tác dụng giải ưa thích địa danh, truyện còn phản bội ánh chức năng giải phù hợp phong tục liên quan đến hôn nhân gia đình của fan Khmer. Qua tế bào típ thi tài ta thấy rõ tục cưới hỏi của người Khmer Nam bộ : phái nam cưới nữ. Đây là vấn đề mang tính văn hóa lịch sử hào hùng rất lâu đời được truyện cổ gìn giữ và được quần chúng. # thực hiện. Trước hết, rất cần được thấy rằng, vào trình độ cải tiến và phát triển chung của các tộc người, các hình thái ý thức xã hội gồm sự chênh lệch nhau cùng không trùng khớp nhau. Cơ chế mẫu hệ Khmer so với tộc người Kinh, Hoa bên trên cùng địa phận cư trú gửi sang cơ chế phụ hệ chậm trễ hơn. Những năm trước người phụ nữ giữ vai trò dữ thế chủ động trong câu hỏi cưới sinh, phụ nữ phải đi cưới nam. Bao gồm trong dân gian với vấn đề nhìn thấy sự "bất thích hợp lí" đã tổ chức cuộc thi để rồi cuối cùng bầy ông đề nghị đi cưới bầy bà mà fan đứng đầu tổ chức triển khai cuộc thi là một trong những nhóm phụ nữ. Như thế hoàn toàn có thể thấy đấy là sự chuyển dịch ý thức hệ mẫu mã quyền thanh lịch ý thực hệ phụ quyền được dân gian thể hiện sinh động qua mô típ "thi tài" mà các tác đưa của giáo trình Văn học dân gian vn đã từng đề cập:"Thần thoại cổ đã từng phản ánh những biến động của thôn hội từ chính sách mẫu hệ lịch sự chế động phụ hệ"<3>. Mặc dù nhiên chúng ta cũng có thể nhận thấy ý thực hệ mẫu mã quyền tại đây còn rất to gan lớn mật thể hiện nay qua mô típ "đánh lừa" với phần chiến thắng nghiêng về người đàn bà Khmer tài trí. Ngoài ra có thể thấy thêm, việc phân tích và lý giải phong tục cưới hỏi, ở phiên bản kể 4 tế bào típ thi tài còn góp thêm phần giải mê say tập quán con đề xuất theo họ bà bầu của tín đồ Khmer xưa qua chi tiết Ông Lũy cùng Bà Om thi tài để đưa ra quyết định xem con cần theo chúng ta ai. Về sau, bà Om chiến hạ nên người con phải theo bọn họ mẹ. Đây cũng là chi tiết thể hiện vệt ấn mẫu mã quyền trong đời sống tinh thần của fan Khmer.

vào thần thoại bọn họ còn phát hiện những chi tiết phản ánh kí ức về một thời kì "quần cư tạp hôn", trong thôn hội nguyên thủy. Theo nhà nghiên cứu và phân tích Nguyễn Tấn Đắc thì "thần thoại đại hồng thủy" là mô típ phổ biến một trong những câu chuyện về xuất phát loài tín đồ được ca tụng lại trường đoản cú cổ xưa. Đó là sau đó 1 trận hồng thủy tất cả duyên cớ hoặc không duyên cớ, loài người đã bị diệt sạch, trên thế gian còn trơ lại hai bạn bè hay nhì chị em, một trai một gái. Tuy cùng máu mủ, bọn họ vẫn quan trọng không rước nhau. Và chính phiên bản thân họ, hay bé cháu họ, đã là số đông "anh hùng văn hóa" mà phần lớn công tích hiển hách là phần nhiều bước liên tiếp xây dựng cho trái đất đã tái sinh một nền văn hóa toàn vẹn, với các thế ứng xử muôn đời mẫu mực. Trong bài viết Nghiên cứu vãn truyện dân gian Đông nam giới Á (bằng motif với type), nhà nghiên cứu và phân tích Nguyễn Tấn Đắc đã bao hàm type truyện lụt nghỉ ngơi Đông phái nam Á với hầu như mô típ đặc thù của nó<4>:

I. Lụt:

1. Do xung đột nhiên Thần – bạn hoặc fan – Người

2. Thần tạo ra lụt để trả thù, trị tội con người

II. Tín đồ sống sót

3. Con vật hoặc Thần chịu ơn trả ơn báo tin.

4. Cặp Anh trai – Em gái may mắn sống sót.

5. Cần sử dụng quả bầu, khúc gỗ, chiếc giường, cối giã, dòng trống...để tránh lụt

III. Tái sản xuất loài tín đồ sinh ra các dân tộc:

6. Điều kiện minh chứng việc mang nhau là vớ yếu

7. Kết thân trái thường cùng không từ bỏ nguyện (Anh trai đem em gái)

8. Sinh em bé kì dị: trái Bầu, chậc máu, cục thịt

9. Các vật đó biến thành người

Đối chiếu với bản kể (6), chúng ta nhận thấy tại đây có mô típ "Hôn phối trái thường và không từ bỏ nguyện (Anh trai đem em gái)" vẫn thường thấy trong những thần thoại lý giải sự ra đời loài người, nhưng ở chỗ này em gái đã kiên quyết cự tốt vì nhận định rằng "trái luân thường" và sự nhất quyết ấy vẫn được diễn tả qua chi tiết "Nàng cho lính tráng đắp lũy hào xung quanh dinh thự để ngăn cách anh trai qua quấy rối". Như vậy tuy vậy truyện còn giữ lại hồ hết dấu dấu của thần thoại, tuy vậy qua qua những cụ thể vừa nêu rất có thể thấy sự cách tân và phát triển cao trong nhận thức về vụ việc hôn nhân, đó là bài toán chuyển từ quần hôn sang hôn nhân đối ngẫu.

Bên cạnh đó chi tiết "Nàng cũng cho đào ao mang nước ngọt sử dụng trong dinh" (bản nhắc 6) và cụ thể "Vào thời Thủy Chân Lạp, nhà vua mang đến đào ao nhằm công chúa tắm" (bản kể 5) lại đính thêm chặt với hiện thực cuộc sống thường ngày của người dân Khmer nghỉ ngơi vùng đất mới. Do do đặc điểm định cư trên đều giồng cát, cố gắng nên nhu cầu có nước ngọt để sinh hoạt, ship hàng nông nghiệp đang trở đề xuất vô cùng cung cấp thiết đối với người Khmer xưa. Đồng thời qua cụ thể "Nàng cũng đến đào ao mang nước ngọt sử dụng trong dinh và giao mang đến "tứ phái nữ cận thần", bởi vì bà Om chỉ huy, canh gác tứ phía. Dân vào vùng tới lui đem nước, gọi là ao Bà Om...", chúng ta còn nhận biết người Khmer sinh sống Trà Vinh cực kỳ trân quý nguồn nước ngọt mà người ta đã dày công thi công qua công trình Ao Bà Om.

Xem thêm: Hình Ảnh Bác Hồ Nằm Trong Lăng Được Tác Giả Cảm Nhận Qua, Hình Ảnh Lăng Bác

3. Kết luận

cùng với sự đa dạng chủng loại của những dị bản và phần lớn môtíp mang màu sắc thần thoại đã đóng góp thêm phần tạo yêu cầu những đặc trưng nghệ thuật rực rỡ cho phần lớn truyền thuyết về sự tích Ao Bà Om. Cửa hàng chúng tôi nghĩ rằng đây chính là chất keo kết nối bền chặt những thần thoại cổ xưa này với đời sống văn hóa của người Khmer làm việc Trà Vinh dành riêng và fan Khmer Nam cỗ nói chung.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Chu Xuân Diên (chủ biên) (2002), Văn học tập dân gian Sóc Trăng – NXB thành phố Hồ Chí Minh.Bùi mạnh Nhị (chủ biên) (2002), hồ Quốc Hùng, Nguyễn Thị Ngọc Điệp - Văn học dân gian những dự án công trình nghiên cứu, NXB Giáo dụcKhoa Ngữ văn - Đại học phải Thơ (1997), Văn học dân gian Đồng bằng sông Cửu Long – NXB giáo dục.Phạm Thu Yến (chủ biên), Lê Trường phạt – Nguyễn Bích Hà (2008), Giáo trình văn học tập dân gian – NXB Đại học tập sư phạm Hà NộiPhạm Thu Yến (2014), Phân tích tòa tháp văn học dân gian theo đặc trưng thể loại– NXB Đại học nước nhà Hà Nội