Ý NGHĨA PHONG TRÀO TÂY SƠN

     

Câu hỏi: vì sao thắng lợi cùng ý nghĩa lịch sử của trào lưu tây sơn?

Lời giải:

Nguyên nhân thắng lợi với ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn:

Nguyên nhân thắng lợi:

+ Nhờ ý chí đấu tranh chống áp bức bóc tách lột, tinh thần yêu thương nước, đoàn kết cùng hi sinh cao cả của quần chúng ta.

Bạn đang xem: ý nghĩa phong trào tây sơn

+ Sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân. Quang đãng Trung là anh hùng dân tộc vĩ đại.

Ý nghĩa lịch sử

+ Thắng lợi của phong trào Tây Sơn trong việc lật đổ chính quyền phong kiến thối nát Nguyễn - Trịnh - Lê đã xoá bỏ tinh quái giới chia cắt đất nước, đặt nền tảng mang lại việc thống nhất quốc gia.

+ Thắng lợi của phong trào Tây Sơn vào việc chống quân xâm lược Xiêm với Thanh có ý nghĩa lịch sử to lớn: giải phóng đất nước, giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, một lần nữa đập rã tham vọng xâm lược nước ta của các đế chế quân chủ phương Bắc.

*
nguyên nhân thắng lợi với ý nghĩa lịch sử của trào lưu tây sơn" width="919">

Sau đây, những bạn hãy cùng Top lời giải kiếm tìm hiểu thêm về phong trào Tây Sơn nhé!

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, thế kỷ XVIII là thời kỳ của chiến tranh nông dân với đỉnh cao là trào lưu Tây Sơn. Dưới sự lãnh đạo của ba đồng đội nhà Tây Sơn, từ một trào lưu ở ấp Tây Sơn đã phát triển thành trào lưu quật khởi của cả dân tộc, là kết tinh của phong trào nông dân đấu tranh trong thế kỷ XVIII. Bài viết hướng đến kiếm tìm hiểu một số đặc trưng của trào lưu Tây Sơn, qua đó thấy được những nét đặc sắc của phong trào, đồng thời khẳng định những đóng góp của trào lưu đối với sự nghiệp thống nhất và bảo vệ độc lập dân tộc của đất nước.

1. Mở đầu

Thế kỷ XVI – XVIII, đất nước bị phân chia cắt Đàng vào – Đàng Ngoài, thống nhất đất nước trở thành nhu cầu cấp thiết của toàn dân, là nguyện vọng tha thiết của nhân dân, yêu thương cầu rõ ràng của làng hội. Phong trào Tây Sơn xuất hiện năm 1771 đã từng bước giành được thắng lợi, lật đổ những chính quyền phong kiến Lê – Trịnh – Nguyễn, quốc gia nước Việt sau thời gian lâu năm bị phân tách cắt đã được thu về một mối. Sau thời điểm đánh đổ chủ yếu quyền phong kiến phản động vào nước, trào lưu Tây Sơn đã vươn lên làm cho nghĩa vụ dân tộc, chống thù trong giặc ngoài, cứu dân cứu nước – một thắng lợi vĩ đại của phong trào Tây Sơn.

2. Nội dung


a. Bối cảnh lịch sử Đại Việt thế kỷ XVIII

Thế kỷ XV chế độ phong kiến nhà Lê vạc triển đến giai đoạn cực thịnh. Nhưng đến đầu thế kỷ XVI, triều đình phong kiến bên Lê bắt đầu suy yếu, tranh chấp giữa những phe phái diễn ra quyết liệt, gây ra các cuộc nội chiến kéo dài, đời sống nhân dân ngày dần cực khổ.

các vua Lê Uy Mục, Lê Tương Dực chỉ lo ăn chơi, không phải lo ngại triều chính. Nội bộ triều Lê “chia bè kéo cánh”, giành giật quyền lực. Dưới triều Lê Uy Mục, quý tộc ngoại thích hợp nắm hết quyền lực, giết hại công thần. Dưới triều Lê Tương Dực, tướng Trịnh Duy Sản tạo bè phái, đánh giết nhau miên man suốt hơn mười năm. Chế độ phong kiến bên Lê dần rơi vào cảnh khủng hoảng do những vua trị bởi ăn chơi sa đọa, tha hóa làm cho triều đình rối loạn. Nhân khi triều đình rối loạn, quan tiền lại ở địa phương cậy quyền, ức hiếp dân, đời sống của những tầng lớp nhân dân lâm vào hoàn cảnh cảnh khốn cùng.

Từ giữa thế kỷ XVIII, thực trạng chính trị ở Đàng không tính ngày càng mất ổn định, vua Lê không hề thực quyền, mọi quyền bính đều rơi vào tay chúa Trịnh, phủ chúa quanh năm hội hè, yến tiệc, chi phí tiền của. Bên nước trung ương không ngừng tăng cường bóc tách lột nhân dân, bên nước tận thu tô thuế, họ Trịnh đánh thuế vào cả những diện tích đất “đồng chua nước mặn”, “bãi cat trắng”, đất không sản xuất được; cơ chế thuế thổ sản đánh vào tất cả các nghề thủ công của nhân dân có tác dụng chonhiều nghề thủ công bị phá sản, hoạt động công thương nghiệp bị kìm hãm. Tình trạng thiếu thuế năm này dồn sang năm không giống trở thành gánh nặng khủng khiếp đối với người dân, nhiều người phải bỏ nghề, phá bỏ công cụ sản xuất để tránh nộp thuế, cuộc sống của nhân dân ngày dần khổ cực, vào những năm 40 của thế kỷ XVIII, hàng chục vạn nông dân chết đói, người sống sót phải bỏ xã quê, phiêu tán khắp nơi. Không những thế, việc thiết lập quan cung cấp tước càng ngày càng trở bắt buộc phổ biến, năm 1736 – 1740, chúa Trịnh Giang bốn lần quy định thể lệ mua quan buôn bán tước, chất nhận được quan lại nộp tiền để thăng chức cùng nhà giàu nộp tiền để được làm quan; năm 1750, họ Trịnh đặt “tiền thông kinh”, nộp cha quan tiền thì được miễn khảo hạch cùng coi như trúng sinh đồ.

trong những lúc triều đình trung ương chỉ lo ăn chơi, ko chăm lo đến đời sống sống nhân dân, quan tiền lại địa phương càng ra sức đục khoét, ức hiếp, nhũng nhiễu nhân dân, cuộc sống của người dân thường xuyên bị đe dọa. Đồng thời, nạn chiếm đoạt ruộng đất trở thành hiện tượng phổ biến và càng ngày nghiêm trọng. Bằng nhiều hình thức cùng thủ đoạn, tầng lớp địa chủ đã chiếm đoạt rụông tư của nông dân, mặt khác xâm lấn vào ruộng đất công của làng mạc xã. Phần lớn ruộng công thôn xã – niềm tin của dân cày công buôn bản đã bị nhà nước cắt xén để ban cấp mang đến quan lại và quân lính. Kết quả là phần ruộng cho nông dân ngày càng ít, sản phẩm loạt nông dân bị gạt ra khỏi ruộng đất hoặc cố bám lấy mảnh ruộng “chết đói” để gắng gượng một cuộc sống cơ cực.

mặt cạnh đó, thiên tai, vỡ đê, hạn hán xảy ra liên miên; các năm 1678, 1681, 1684, 1687… là những năm hạn hán, mất mùa lớn. Đặc biệt, nạn đói khủng khiếp năm 1740 – 1741 ở Đàng quanh đó “dân phiêu tán dắt díu nhau đi kiếm ăn đầy đường. Giá bán gạo cao vọt, một trăm đồng tiền không được một bữa no, nhân dân phần nhiều phải ăn rau, ăn củ, đến nổi ăn cả thịt rắn, thịt chuột, chết đói chồng chất lên nhau; số dân còn lại mười phần không được một. Làng làm sao vốn gồm tiếng trù mật cũng chỉ còn lại độ năm ba hộ cơ mà thôi” <1, tr. 852>, cuộc sống của người dân rơi vào cảnh cùng khốn.

Nếu như cơ chế của chế độ quân chủ tập quyền Đàng ngoài thời kỳ này đã đẩy mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa quần chúng với bên nước phong kiến trở phải gay gắt, làm bùng nổ những cuộc khởi nghĩa, thì đến nửa cuối thế kỷ XVIII, ở Đàng Trong, những mâu thuẫn cố hữu của chế độ phong kiến cũng đã đẩy làng hội Đàng Trong lâm vào tình thế cuộc khủng hoảng.

Chúa Nguyễn Phúc Khoát sau thời điểm xưng vương, tạo lập triều đình riêng, mang lại xây dựng cung điện theo quy mô của một đế đô. Không chỉ riêng những chúa Nguyễn mà lại tất cả quan tiền lại, quý tộc Đàng vào đều đua nhau ăn chơi, hưởng lạc đến cực độ, trong đó nổi bật là Trương Phúc Loan, ông nắm hết quyền hành, khét tiếng tham nhũng, vàng, bạc, châu, ngọc, lụa chất “thành núi”, ruộng vườn, công ty cửa, trâu ngựa không đếm xuể. Chế độ thuế khóa của chủ yếu quyền họ Nguyễn cũng hết sức nặng nề, phức tạp “hàng trăm thứ thuế, nhưng mà trưng thu thì phiền phức, gianlận, dân chúng khốn khổ về nỗi một cổ hai tròng” <2, tr. 413>, thuế thổ sản tất cả hàng trăm nghìn thứ, công ty nước cần gì thì đặt ra thứ thuế ấy để thu. Hệ thống quan thu thuế “bản đường quan” đông đảo, luôn tìm bí quyết hạch sách, nhũng nhiễu nhân dân. Quan tiền trường trở thành nơi làm cho giàu của bọn quan liêu lại, bởi vậy nạn giao thương quan tước diễn ra rất phổ biến.

Về tởm tế, trong thời Trịnh – Nguyễn phân tranh với sau đó là giai đoạn đất nước bị phân chia cắt, gớm tế Đàng Trong tất cả sự vạc triển hơn Đàng Ngoài. Thế nhưng, bước sang thế kỷ XVIII, tởm tế Đàng vào bắt đầu bao gồm những dấu hiệu suy thoái và khủng hoảng trên các lĩnh vực: ngoại thương sa sút, những đô thị như Thanh Hà, Hội An dần dần lụi tàn; lúc ngoại thương suy giảm, “nạn tiền hoang” gây ra tình tạng rối loạn nội tệ, dẫn đến tình trạng đầu cơ tích trữ, làm ngưng trệ mọi hoạt động lưu thông; phần lớn ruộng đất đều tập trung vào tay giai cấp địa chủ nhiều có, giai cấp nông dân cực khổ, mâu thuẫn giai cấp càng ngày trở nên sâu sắc. Hơn nữa, đói yếu xảy ra, đặc biệt năm 1774, Thuận Hóa bị đói lớn, dân bị chết đói rất nhiều, xác chết chồng chất lên nhau. Trước tình hình đó, người nông dân đã nổi dậy đấu tranh, mở đầu là cuộc khởi nghĩa của chàng Lía ở Quy Nhơn, sau đó là trào lưu Tây Sơn – phong trào làm rung chuyển cả đất nước.

Như vậy, thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng ngoại trừ và Đàng trong bước vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, giai cấp địa chủ chiếm đoạt ruộng đất của nông dân, chính sách thuế khóa nặng nề cùng những thủ đoạn bóc lột tàn bạo của đơn vị nước phong kiến đã đẩyngười nông dân vào cuộc sống bần thuộc nghèo khổ, nhiều người phải phiêu bạt, lưu tán. Mặt cạnh đó, hạn hán, đói nhát xảy ra, đời sống nhân dân càng ngày càng cơ cực, tất cả những điều đó đã đẩy mâu thuẫn ghê tế làng hội ở nước ta lên đỉnh điểm cùng là lý do dẫn tới sự bùng nổ của phong trào nông dân khởi nghĩa.

b. Sơ lược về trào lưu Tây Sơn

trào lưu Tây Sơn nổ ra ở Đàng trong vào nửa cuối thế kỷ XVIII, vị ba anh em nhà họ Nguyễn: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo. Năm 1771 cuộc khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ với khẩu hiệu: “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”. Mục đích của khởi nghĩa Tây Sơn là chống lại áp bức của bọn cường hào, địa chủ, tiêu diệt Trương Phúc Loan, “thực hiện công lý trong buôn bản hội”. Phong trào Tây Sơn không ngừng vạc triển cùng liên tiếp giành được những thắng lợi khổng lồ lớn: năm 1773, chiếm phủ Quy Nhơn; từ năm 1776 đến năm 1783, nghĩa quân Tây Sơn đã bốn lần đánh vào Gia Định. Trong lần tiến quân thứ nhị (năm 1777) Tây Sơn bắt giết được chúa Nguyễn, chỉ còn Nguyễn Ánh chạy thoát, bao gồm quyền họ Nguyễn Đàng trong bị lật đổ. Sau nhiều lần thất bại, Nguyễn Ánh lịch sự Xiêm cầu cứu. Chớp cơ hội, tháng 7 năm 1784 vua Xiêm không nên tướng đem 5 vạn quân thủy bộ theo Nguyễn Ánh quý phái xâm lược nước ta. Cuối năm 1784, quân Xiêm đã chiếm miền Tây Gia Định, bọn chúng ra sức cướp phá, giết người. Nguyễn Nhạc đã cử Nguyễn Hụê vào phái mạnh đánh giặc. Mon 1 năm 1785 Nguyễn Huệ lãnh đạo quân Tây Sơn đánh thắng trận Rạch Gầm – Xoài Mút.Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút là một vào những trận thủy chiến lớn nhất, đập rã âm mưu xâm lược của vua Xiêm do Nguyễn Ánh dẫn đường với khẳng định sức mạnh to lớn của nghĩa quân Tây Sơn cũng như nhân tài quân sự Nguyễn Huệ.

Năm 1786, với danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh” trào lưu Tây Sơn chuyển mục tiêu đấu tranh ra phía Bắc, quân Tây Sơn vì chưng Nguyễn Huệ lãnh đạo đã đánh đổ trọn vẹn nền thống trị của họ Trịnh. Sau đó, bằng những cuộc tiến công ra Bắc năm 1787 – 1788, quân Tây Sơn lật đổ sự thống trị của vua Lê, chế độ vua Lê chúa Trịnh thống trị ở Bắc hà bị sụp đổ.

sau thời điểm đánh đổ các chính quyền phong kiến phản động trong nước, phong trào Tây Sơn đã vươn lên làm nhiệm vụ chống ngoại xâm, bảo vệ đất nước. Với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, quang đãng Trung đã đánh rã đội quân Mãn Thanh bởi Tôn Sĩ Nghị chỉ huy, bảo vệ độc lập dân tộc.

phong trào Tây Sơn là một trong những phong trào nông dân tiêu biểu vào thời phong kiến Việt Nam. Phong trào đã lần lượt đánh đổ ba chính quyền phong kiến, phá tan hai cuộc xâm lược cùng can thiệp của ngoại bang, xóa bỏ tình trạng phân tách cắt Đàng vào – Đàng Ngoài, thực hiện công cuộc thống nhất đất nước, để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử nước nhà.

c. Một số đặc trưng của trào lưu Tây Sơn thế kỷ XVIII

* Sự phát triển về quy mô cùng kết hợp vấn đề giai cấp – dân tộc

Tây Sơn là vùng đất thuộc phủ Quy Nhơn, dinh Quảng phái nam – là khu vực vực trù phú nhưng cũng là vùng chịu đánh thuế hà khắc thời bởi các chính sách áp bức của những chúa Nguyễn. Năm 1771, ba đồng đội Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lên vùng Tây Sơn thượng đạo (nay thuộc An Khê, Gia Lai) lập căn cứ, dựng cờ khởi nghĩa chống chủ yếu quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong.

trong giai đoạn đầu của phong trào, nghĩa quân Tây Sơn tranh thủ được sự ủng hộ của các cá nhân thuộc giai cấp thống trị bằng khẩu hiệu “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”. Nguyễn Nhạc đã lợi dụng mâu thuẫn này để phân hóa kẻ thù, kết quả là trào lưu không những si được các tầng lớp nhân dân cơ mà còn cuốn hút được một bộ phận trong tầng lớp thống trị vốn bất bình với phe cánh của Trương Phúc Loan “hào mục bản thổ đua nhau nổi dậy hưởng ứng với Nhạc, thế giặc ngày càng bùng lên” <3, tr. 17>.

“… Giận Quốc phó ra lòng bội bạc đề xuất Tây Sơn xướng nghĩa Cần Vương;

Trước là ngăn cột đá giữa mẫu kẻo đảng nghịch đặt mưu ngấp nghé, Sau là tưới mưa dầm lúc hạn, kéo thuộc dân ra chốn lầm than…”

xung quanh ra, Tây Sơn còn tập hợp được đông đảo dân cày trong phương châm chủ lực của nghĩa quân qua khẩu hiệu “lấy của đơn vị giàu phân chia cho bên nghèo” – quyền lợi gớm tế gắn liền với nông dân. Điều đó được các giáo sĩ Tây Ban Nha, điển hình là Diego de Jumilla ghi lại, sáchLes Espagnols dans l’Empire d’Annamtrích dẫn như sau: “Ban ngày họ xuống các chợ, kẻ đeo gươm, người với cung tên, gồm người mang súng. Họ ko hề làm thiệt hại đến ngườivà của. Trái lại họ tỏ ra muốn bình đẳng giữa mọi người Đàng Trong; họ vào trong nhà giàu, nếu đem nộp họ ít nhiều thì họ không khiến tổn hại, nhưng nếu chống cự lại thì họ cướp lấy những của quý đem chia cho người nghèo; họ chỉ giữ gạo cùng lương thực mang lại họ cơ mà thôi… Người ta gọi họ là bọn cướp đạo đức và nhân từ đối với quần chúng nghèo khổ..” <4, tr. 33>.

Tây Sơn không những tranh thủ được sự ủng hộ của dân cày mà trào lưu còn tranh thủ được những tầng lớp không giống như hào trưởng bao gồm thế lực ở vùng Thuận Nghĩa, ông bầu gánh hát tuồng Nhung Quy, kép hát Tư Linh. Đặc biệt, bao gồm cả thương nhân Trung Quốc như Tập Đình, Lý Tài – một trong những lực lượng đóng góp về tài chủ yếu nhiều nhất cho nghĩa quân. Đồng thời, Nguyễn Nhạc với chính sách “thượng vận” đã hấp dẫn một phần lớn cư dân miền núi, người Thượng, những người rất thông thạo về đường sá, giỏi bắn cung, đặc biệt là rất trung thành, đã tin ai là tin đến cùng. Từ căn cứ Tây Sơn, nghĩa quân tỏa về giải phóng các làng xã, trừng trị bọn thôn trưởng, quan thu thuế, đốt hết các giấy tờ sổ sách, tuyên bố bãi bỏ mọi thứ thuế, nghĩa quân đi đến đâu đều được nông dân hưởng ứng tham gia.

Từ căn cứ Tây Sơn thượng đạo, với các khẩu hiệu “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”, “lấy của bên giàu phân tách cho người nghèo”, nghĩa quân nhanh chóng được sự ủng hộ của những tầng lớp nhân dân. Nghĩa quân dần mở rộng căn cứ xuống vùng đồng bằng, thanh thế nghĩa quân lan rộngnhanh chóng. Năm 1773, quân đội Tây sơn kiểm rà phần lớn phủ Quy Nhơn. Lần đầu tiên nghĩa quân hạ được một thành lũy, dinh thự của quan liêu lại phong kiến, uy thế của nghĩa quân lên cao. Chiếm được thành Quy Nhơn, nghĩa quân mở rộng đánh và chiếm Quảng Ngãi. Đó là một thắng lợi tất cả ý nghĩa chiến lược quan lại trọng, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của cuộc khởi nghĩa. Đến cuối năm 1773, vùng kiểm kiểm tra của Tây Sơn kéo dãn dài từ phía phái nam Quảng Ngãi đến Khánh Hòa. Tuy nhiên, đến giữa năm 1774, quân của chúa Nguyễn phản công và đánh chiếm lại Bình Thuận, Diên Khánh, Bình Khang, quân Tây Sơn chỉ kiểm soát căn cứ Quy Nhơn với Quảng Ngãi.

Xem thêm: Bst Hình 12 Cung Hoàng Đạo Chibi, Ảnh Chibi 12 Cung Hoàng Đạo Cực Dễ Thương

Năm 1776, Nguyễn Lữ đem quân đánh vào Gia Định, quân chúa Nguyễn phải bỏ thành Gia Định, chạy lên Trấn Biên. Năm 1777, Nguyễn Lữ cùng Nguyễn Huệ tiến quân vào Gia Định lần thứ hai, quân Tây Sơn đánh bại cùng bắt giết chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Thuần với Nguyễn Phúc Dương, Nguyễn Phúc Ánh chạy thoát, chấm dứt sự thống trị của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Năm 1786, Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, lật đổ tập đoàn chúa Trịnh, trao trả quyền lực mang đến vua Lê Hiển Tông. Vua Lê phong Nguyễn Huệ có tác dụng Uy quốc công với gả công chúa Ngọc Hân đến ông, cắt đất Nghệ An nhường đến Tây Sơn. Sau khoản thời gian Tây Sơn trở vào Nam, thực trạng Bắc hà trở cần rối loạn, Nguyễn Hữu Chỉnh lộng quyền, Nguyễn Huệ cử Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân thuộc Vũ Văn Nhậm diệt Nguyễn Hữu Chỉnh, còn vua Lê (Lê Chiêu Thống) chạy lên tởm Bắc, rồi chạysang Trung Quốc cầu cứu bên Thanh, sự nghiệp thống trị của bên Lê đến đây chấm dứt.

nắm lại, từ một trào lưu nổ ra ở địa phương, sau 18 năm trào lưu Tây Sơn đã vạc triển mạnh mẽ ra phạm vi cả nước, mê say đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia và đạt được nhiều thắng lợi. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam gồm một phong trào nông dân phạt triển rộng lớn, kéo dãn với quy mô càng ngày mở rộng, lực lượng gia nhập đông đảo về thành phần và số lượng. Trào lưu không những đã đánh đổ cả bố chính quyền phong kiến Lê – Trịnh – Nguyễn, chấm dứt tình trạng chia cắt đất nước ngoài ra đánh bại giặc ngoại xâm Xiêm, Thanh, bảo vệ chủ quyền quốc gia.

vào lịch sử phong kiến Việt Nam, phong trào nông dân Tây Sơn là trào lưu duy nhất có sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc, đó đó là sự chuyển biến về tính chất của phong trào so với các phong trào nông dân khác.

Sự chuyển biến về tính chất được thực hiện từ thời điểm nghĩa quân Tây Sơn lật đổ sự thống trị của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Nguyễn Ánh chạy thoát, cầu viện quân Xiêm với âm mưu khôi phục chế độ phong kiến phản động. Với chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút, một mặt có tác dụng thất bại âm mưu xâm lược của quân Xiêm, mặt khác đưa trào lưu Tây Sơn vạc triển lên một tầm cao mới, có tác dụng chủ toàn bộ Đàng Trong, tạo điều kiện tiến ra Đàng Ngoài, lật đổ thiết yếu quyền thống trị Lê – Trịnh.

Lần thứ hai, lòng yêu thương nước được thăng hoa, trở thành đỉnh cao, là biểutượng mang lại thời đại Tây Sơn khi dân chúng ta tập trung sức người, sức của chống quân xâm lược Mãn Thanh. Với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa vào Tết Kỷ Dậu 1789, giải phóng Thăng Long, chấm dứt sứ mệnh giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập với thống nhất nước nhà.

Sự chuyển biến về quy mô và tính chất là một nét đặc sắc của phong trào nông dân Tây Sơn trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Từ căn cứ Tây Sơn thượng đạo, phong trào Tây Sơn đã vạc triển lớn mạnh, trở thành một phong trào quật khởi của cả dân tộc. Trào lưu Tây Sơn ban đầu gồm tính chất địa phương, sau trở thành trung trung khu thu hút mạnh mẽ quần chúng nhân dân tham gia và phát triển thành phong trào có phạm vi hoạt động rộng lớn bên trên phạm vi cả nước, tất cả sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp với vấn đề dân tộc.

* Gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc

nét nổi bật của trào lưu Tây Sơn ko chỉ là sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp cùng vấn đề dân tộc, mà còn là cuộc tranh đấu nhằm giữ gìn những giá chỉ trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Năm 1788, vua Càn Long đơn vị Thanh không nên Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân, huy động từ Lưỡng Quảng, Vân Nam với Quý Châu với danh nghĩa phù Lê, vào chiếm đóng Thăng Long. Nhận tin cấp báo, mon 12 năm 1788, Nguyễn Huệ đăng vương Hoàng đế, lấy niên hiệu quang đãng Trung để quy tụ lòng dân, lập tức tiến quân ra Bắc. Đến Nghệ An, quang Trung tuyển thêm quân, củng cố lực lượng, mở cuộc duyệt binh lớn ở Vĩnh Doanh. Ngày 20 tháng 12 năm Mậu Thân (15 mon 1 năm 1789), đại quân của quang đãng Trung đã ra đến Tam Điệp, Biện Sơn. Kế hoạch tác chiến được đề ra, toàn quân phân thành năm đạo với các nhiệm vụ khác nhau. Quang Trung quyết định mở tiệc khao quân ăn tết trước, hẹn đến ngày mùng 7 vào Thăng Long mừng chiến thắng. Đêm giao thừa, quang Trung đọc vang lời hịch:

Đánh cho để lâu năm tóc,

Đánh cho để đen răng,

Đánh cho chúng chích luân bất phản,

Đánh cho việc đó phiến sát bất hoàn,

Đánh mang đến sử tri phái nam quốc nhân vật chi hữu chủ

Chỉ với 5 loại thơ, 35 chữ, lời hịch thể hiện rõ mục đích của cuộc tiến quân là để bảo vệ các truyền thống văn hóa dân tộc như các tục để tóc dài, nhuộm răng đen; quyết trung khu đánh giặc đến cùng (đánh mang đến kẻ xâm lược ko kịp trở tay, không hề mảnh giáp) cùng khẳng định chủ quyền quốc gia của người Việt phái nam “đánh mang lại sử tri nam giới quốc hero chi hữu chủ”. Bài bác Hịch xuất quân không những biểu hiện ý chí quyết trung tâm đánh giặc của quân với dân ta ngoại giả đánh để bảo vệ phong tục, tập quán riêng của dân tộc đánh mang đến để nhiều năm tóc, đánh mang lại để đen răng, đánh để khẳng định ta ko bị đồng hóa sau hơn 1000 bị phương Bắc đô hộ.

sau thời điểm đánh bại 29 vạn quân Thanh xâm lược (1789), vương triều quang Trung ra sức xây dựng một chính quyền phong kiến mới, tiến bộ với ý thức quản lý đất nước trên một phạm vi rộng lớn dưới một chủ yếu quyền trung ương tập trung mạnh. Vào đó,Quang Trung rất chú trọng đến phân phát triển giáo dục và trọng dụng chữ Nôm. Đối với những nho sĩ, trí thức, kể cả quan lại trong chủ yếu quyền cũ nhưng có tài năng, trí tuệ, có nhiệt tình xây dựng đất nước, quang đãng Trung với tư tưởng “cầu hiền tài”, cố gắng thuyết phục cùng sử dụng họ vào bộ sản phẩm nhà nước mới, đặt họ ở những chức vụ cao tương xứng với tài năng của họ. Ngô Thời Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp… là những học giả tiêu biểu trong số các nho sĩ này.

Để đáp ứng nhu cầu xây dựng chủ yếu quyền mới và đào tạo quan liêu lại mới, bên cạnh phương thức “tiến cử”, “cầu hiền tài” quang quẻ Trung đã ban hành chính sách “khuyến học”, mở rộng chế độ học tập, thi cử. Trường học được mở rộng đến những làng xã, cho phép các địa phương sử dụng một số đền miếu không cần thiết có tác dụng trường học. Về nội dung, bỏ lối học từ chương khuôn sáo, cải tiến dần theo hướng thiết thực, bắt những nho sinh, sinh đồ ở những triều đại trước phải thi lại. Người như thế nào xếp loại ưu thì mới được công nhận đến đỗ, hạng liệt phải về học lại, còn những người bỏ tiền ra download tước quan liêu (thời Lê – Trịnh) đều bị đuổi về chịu lao dịch như dân chúng.

mặt cạnh đó, dưới vương triều Tây Sơn, quang Trung rất trọng dụng chữ Nôm. Ông lập Sùng chủ yếu Viện chuyên dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm làm tài liệu học tập cùng giúp vua về mặt văn hóa. Mục đích của quang quẻ Trung là nhằm đưa chữ Nôm lên thành quốc ngữ chính thức cầm cố cho chữ Hán. Chữ Nôm được đưa vào khoa cử, trong các kỳ thi quan trường phải ra đề thi bằng chữ Nôm, người thi đến kỳ tam trường phải làmthơ, phú bằng văn Nôm. Chữ Nôm trở thành văn tự thiết yếu thức của quốc gia dưới triều quang Trung, một thành quả quan lại trọng trong lịch sử đấu tranh với bảo tồn nền văn hóa dân tộc, chống cơ chế đồng hóa của những triều đại phương Bắc.

gồm thể nói việc trọng dụng chữ Nôm và mở rộng hệ thống trường học tất cả ý nghĩa quan liêu trọng vào sự vạc triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ tinh thần quốc gia, bảo tồn nền văn hóa dân tộc. Việc sử dụng chữ Nôm có tác dụng văn tự thiết yếu thức của quốc gia dưới triều Tây Sơn là một thành quả quan lại trọng trong lịch sử đấu tranh, gìn giữ với phát huy truyền thống văn hóa dân tộc. Không những thế, chữ Nôm còn phân phát triển thành một trào lưu văn hóa rộng lớn, xuất hiện nhiều đơn vị văn, nhà thơ Nôm xuất sắc như: Ngọc Hân công chúa với “Ai tư vãn”; Phan Huy Ích với “Văn tế quang quẻ Trung” cùng không thể không kể tới Bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương.

Những cơ chế về văn hóa của quang đãng Trung thể hiện tư tưởng tiến bộ nhằm đưa đất nước lập cập vượt qua cuộc khủng hoảng sau thời gian chiến tranh kéo dài, đất nước bị phân chia cắt, vươn lên sánh vai cùng những quốc gia phân phát triển đương thời. Đồng thời, những cơ chế đó chứng tỏ ông có ước mơ xây dựng một nền học thuật, giáo dục đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cấp ý thức độc lập, tự cường cho nhân dân. Đây là một nét nổi bật thể hiện tầm quan sát chiến lược của quang Trung nói riêng và của vương triều Tây Sơn nói chung.

* Đoàn kết và chia rẽ vào nội bộ của phong trào

tức thì từ buổi đầu, khi địa bàn hoạt động mới chỉ trong phạm vi nhỏ hẹp của miền núi rừng Quy Nhơn, bằng hữu Tây Sơn đã khôn khéo đề ra được sách lược ham mê hợp để tập hợp lực lượng, lôi cuốn quần bọn chúng nhân dân tham gia. Nguyễn Nhạc nhiều lần đến những vùng đất Tây Nguyên, danh nghĩa là buôn trầu, cài gỗ, cài đặt ngựa… nhưng thực chất là tìm bí quyết liên kết với cộng đồng dân tộc ở đây, vào đó tất cả người Ba-na, vận động họ gia nhập ủng hộ mình. Với sự tinh khôn và thân thiện, Nguyễn Nhạc và những người em của bản thân đã chiếm được tình cảm quý mến của người dân Tây Nguyên, họ gọi ông là Tơ Mo Bok (vua Trời, người Trời), thâm nhập tích cực vào lực lượng của Tây Sơn chống thiết yếu quyền họ Nguyễn “lực lượng ở giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa bao gồm đông đảo người miền núi <…> trong số lực lượng của những dân tộc anh em, trước hết phải kể đến người Ba-na, người Hơ-rê, người Chăm” <5, tr. 143>.Đồng thời, phong trào còn tồn tại sự gia nhập của những thổ hào như Nguyễn Thung, lôi cuốn cả người Hoa như Tập Đình, Lý Tài tích cực hưởng ứng. Năm 1786, lúc tiến quân ra Đàng Ngoài, Tây Sơn luôn luôn nhận được sự ủng hộ đồng tình của quần bọn chúng nhân dân, đẩy mạnh tinh thần đoàn kết của cả một dân tộc, đẩy mạnh sức mạnh của phong trào Tây Sơn và quân đội Tây Sơn.

Sự đoàn kết của ba bạn bè nhà Tây Sơn với đông đảo quần chúng nhân dân tạo bắt buộc sức mạnh, giúp phong trào vượt qua những cạnh tranh khăn buổi đầu, ngàycàng vạc triển về lực lượng với mở rộng phạm vi hoạt động.

mặc dù nhiên, trong quá trình lãnh đạo phong trào, tình hình nội bộ Tây Sơn cũng có nhiều bất ổn. Nội bộ lục đục, mâu thuẫn nảy sinh từ sau khi Nguyễn Huệ từ Bắc hà trở về, gây nên những tổn thất to lớn đối với sự thống nhất lực lượng của trào lưu Tây Sơn cùng sự vạc triển của vương triều Tây Sơn sau này.

Sử sách không ghi chép thật ví dụ về lý do mâu thuẫn giữa anh em Tây Sơn. Nhưng xích mích, mâu thuẫn giữa Nguyễn Nhạc cùng Nguyễn Huệ là bao gồm thật, thậm chí 2 người đã sử dụng đến quân sự “dùng binh lực đánh lẫn nhau”, “Trước kia, Văn Huệ và Văn Nhạc dấy quân đánh nhau”. Tại sao của sự bất hòa này còn có lẽ bắt đầu từ lúc Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc hà, bởi do chủ trương của Nguyễn Nhạc là tập trung tiêu diệt chúa Nguyễn, giữ hòa bình với Bắc Hà, cần việc Nguyễn Huệ tự ý đem quân Bắc tiến là đi ngược lại ý của Nguyễn Nhạc. Mặt khác, Nguyễn Nhạc không yên chổ chính giữa với sự phạt triển thế lực riêng biệt của Nguyễn Huệ, sợ rằng Nguyễn Huệ sẽ vượt quyền mình, sợ rằng không kiềm chế được Nguyễn Huệ “quyền có tác dụng vua đối với bề tôi đã bị xem khinh” , “sau lúc Văn Huệ đã lấy được Thuận Hóa, đưa thư về nói tiến thẳng quân ra để lấy Thăng Long. Văn Nhạc được nhận thư, ko bằng lòng, không đúng người ngăn lại, nhưng không kịp. Đến dịp Văn Huệ đã lấy được Thăng Long. Văn Nhạc biết tin sợ lắm. Nhạc cho là vội kim cương đem quân vào sâu như thế tất nhiên khó giữ được lâu. Hơn nữa VănNhạc nhận thấy Văn Huệ vốn là người giảo hoạt, hung tợn, nếu đắc chí, tất nhiên sẽ giữ lấy một nước để tự lo toan, rồi dần dà khó khăn mà kiềm chế được”. Mâu thuẫn giữa hai đồng đội Tây Sơn lớn tới mức phía hai bên đánh nhau kịch liệt: “Ông Huệ tầm nã kích. Ông Nhạc rút quân vào thành Quy Nhơn, cố thủ. Ông Huệ công vi cả tháng mà lại không hạ nổi thành, bèn đánh chiếm núi Long Cốt, rồi kê súng đại chưng trên núi bắn vào thành. Những nơi hiểm yếu vào thành bị phá” .

Mâu thuẫn với bất hòa của hai bằng hữu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ tạo cho hòa khí vào nội bộ Tây Sơn bị ảnh hưởng, tình cảm bằng hữu rạn nứt, lực lượng Tây Sơn bị phân hóa: Nguyễn Nhạc xưng là Trung ương Hoàng đế, đóng đô ở Quy Nhơn, Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Lữ có tác dụng Đông Định Vương, cai quản vùng đất Gia Định, Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Huệ có tác dụng Bắc Bình Vương, cai quản vùng đất từ đèo Hải Vân trở ra Bắc. Một vào những đóng góp của phong trào Tây Sơn là xóa bỏ tình trạng chia cắt, thống nhất đất nước. Nhưng nay, khi phong trào giành được thắng lợi, đất nước lại bị chia thành ba chủ yếu quyền không giống nhau, tiếp tục đi vào bé đường phong kiến hóa.

Hậu quả tai hại nhất của việc bất hòa giữa anh em Tây Sơn là bị kẻ địch từ nhì phía tận dụng. Sau bố năm lưu vong ở Xiêm, Nguyễn Ánh nhận ra cơ hội trở về nước vào tháng 8 năm 1787 cùng đã tập hợp lực lượng. Nguyễn Lữ nghe tin Nguyễn Ánh trở về, vội vã né đi nơi khác để Gia Định đến Phạm Văn Tham giữ. Nhận thấy quân Nguyễn Ánh ngày dần mạnh, Nguyễn Lữ sợ hãi có quân rút chạy về Quy Nhơn, quân Tây Sơn đã mỏng lại càng mỏng. Phạm Văn Tham vẫn cố đơn độc chiến đấu. Thế thuộc sức kiệt, đầu năm 1789 Phạm Văn Tham bị Nguyễn Ánh vây chặt, lại bịt đường ra biển về Quy Nhơn yêu cầu buộc phải đầu hàng. Nguyễn Ánh dẹp im đất Gia Định.

Ở Bắc Hà, tình hình rối loạn, từ Nguyễn Hữu Chỉnh đến Vũ Văn Nhậm đều siêng quyền, có ý chống lại vương triều Tây Sơn. Quang quẻ Trung đem quân ra Bắc tiêu diệt Chỉnh, Nhậm, tổ chức lại hệ thống cai trị ở Bắc Hà, đưa những danh sĩ mang tên tuổi như Ngô Thì Ngậm, Phan Huy Ích ra đảm đương công việc, Nguyễn Huệ rút quân về Phú Xuân. Sau thời điểm ổn định tình trạng Bắc hà, quang đãng Trung tích cực chuẩn bị lực lượng đem quân vào nam đánh Gia Định, nhưng năm 1792 ông qua đời, con là Nguyễn quang quẻ Toản còn nhỏ tuổi lên nối ngôi, công ty Tây Sơn lập cập suy yếu. Sự ra đi của quang Trung khiến cho nội bộ sản phẩm ngũ tướng lĩnh Tây Sơn ngày dần rạn nứt nghiêm trọng, Trần quang quẻ Diệu bất hòa với Vũ Văn Dũng, Vũ Văn Dũng giết Bùi Đắc Tuyên cùng Ngô Văn Sở, các đại thần giết hại lẫn nhau. Quang quẻ Toản nghi ngờ giết hại nhiều triều thần, võ tướng, khiến mang lại sức chiến đấu suy giảm, thêm nhiều người sang sản phẩm Nguyễn Ánh. Nhân cơ hội nội bộ Tây Sơn suy yếu, Nguyễn Ánh tiến hành những cuộc phản công: năm 1801, Nguyễn Ánh đánh thẳng ra Phú Xuân, quang đãng Toản phải chạy ra Bắc hà; năm 1802, Nguyễn Ánh huy động nhiều cánh quân thủy – bộ tiến ra Bắc, lần lượt chiếm vùng đất từ QuảngTrị đến nam giới Định rồi tiến thẳng về Thăng Long. Quang quẻ Toản không cự chống nổi, vượt sông Nhị chạy lên mạn Bắc Giang và bị bắt, chấm dứt vương triều Tây Sơn.

Sự bất hòa vào nội bộ anh em Nguyễn Huệ và trong tướng lĩnh Tây Sơn thuộc sự bất lực của Nguyễn Lữ đã tạo điều kiện mang đến Nguyễn Ánh trở lại Gia Định. Mặt khác, mẫu chết đột ngột của Nguyễn Huệ là một tổn thất lớn đối với phong trào Tây Sơn, là cơ hội để Nguyễn Ánh khôi phục quyền lực công ty Nguyễn.

Đoàn kết tạo cần sức mạnh, mất đoàn kết khiến cho nội bộ phân chia rẽ. Buổi đầu, phong trào Tây Sơn có được sức mạnh của đoàn kết, sức mạnh góp họ từ căn cứ Tây Sơn phân phát triển rộng ra quy mô cả nước, đưa cuộc trào lưu nông dân Tây Sơn lên những tầm cao mới, giành những thắng lợi mới. Nhưng sự phân chia rẽ, mất đoàn kết trong nội bộ Tây Sơn đã tạo điều kiện mang đến Nguyễn Ánh trở về, chiếm lại vùng đất Gia Định và lật đổ vương triều Tây Sơn, thành lập triều Nguyễn.

Xem thêm: Mạch Hạ Áp 24V Xuống 5V 3A 15W Chính Hãng, Mạch Hạ Áp 6

3. Kết luận

trào lưu Tây Sơn sở hữu những đường nét đặc trưng riêng, được đánh giá bán là một trong những trào lưu nông dân tiêu biểu cùng điển hình của trào lưu nông dân trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Nhờ tinh thần đoàn kết, trào lưu liên tiếp giành được những thắng lợi lớn, không ngừng vạc triển về quy mô, giải quyết tốt vấn đề giai cấp – dân tộc. Thành quả lớn nhất của trào lưu Tây Sơn là không những tiêu diệt các chính quyền phong kiến phản động Lê – Trịnh – Nguyễn, xóa bỏ tình trạng chiacắt đất nước mà lại đã vượt ra khỏi phạm trù đấu tranh giai cấp, vươn lên đảm nhiệm phương châm chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc. Mặt cạnh đó, việc giữ gìn với phát huy văn hóa truyền thống văn hóa của dân tộc luôn luôn là mục tiêu của Tây Sơn dù cho là đang chiến đấu mang lại sự nghiệp thống nhất tổ quốc tuyệt ở thời kỳ hòa bình xây dựng, củng cố độc lập nền dân tộc. Những chính sách tiến bộ và hợp thời của quang Trung và vương triều Tây Sơn góp Đại Việt bao gồm những bước chuyển mình sau hơn hai thập kỷ bị chia cắt và bước đầu đạt được một số thành tựu trên những lĩnh vực. Mặc mặc dù không thể giành được thắng lợi cuối cùng, không giữ được thành quả đấu tranh vị sự phân tách rẽ, mất đoàn kết giữa bằng hữu Nguyễn Huệ và những quan lại, nhưng những đóng góp của trào lưu nông dân Tây Sơn là không thể phủ nhận và Tây Sơn – Nguyễn Huệ mãi là niềm tự hào của mỗi người dân Việt.